Simon Gronowski
Simon Gronowski’s levensverhaal is een ode aan het leven en aan de verwondering. Op 17 maart 1943 werd hij, toen 11 jaar oud, samen met zijn moeder in Brussel opgepakt en naar de Dossinkazerne gebracht. Op 19 april 1946 vertrok het 20e konvooi met 1600 Joden richting Auschwitz, maar die trein werd door partizanen even tot stilstand gebracht. Kort daarna wordt Simon door zijn moeder uit de rijdende trein opnieuw ‘het leven’ ingeduwd.
Vandaag is hij 94 jaar en houdt hij een krachtig pleidooi voor vrede en democratie, en tegen extreemrechts en fascisme. In zijn recent gepubliceerde ‘Pleidooi voor de Vrede’ brengt hij opnieuw zijn levensverhaal: indringend, kort, duidelijk en overtuigend, vol liefde voor het leven en voor de menselijkheid.
In zijn verhaal lezen we hoe de Tweede Wereldoorlog in Europa ontstaat en hoe de Joden aan de gruwelijke kant van de geschiedenis terechtkomen. Hij beleeft dit alles als een kind van 11 à 12 jaar, zonder te begrijpen wat er in de wereld gebeurt. Na de oorlog staat hij er helemaal alleen voor, maar met een grote levenswil en innerlijke kracht bouwt hij zijn leven opnieuw op. Zoals zoveel slachtoffers zwijgt hij lange tijd, tot de geschiedenis zijn getuigenis vraagt.
Na zestig jaar vertelt hij zijn verhaal. Het is geen gruwelijke holocaustgetuigenis, maar een oproep tot vergeving en democratie. Ik vond dit verhaal zo krachtig dat ik op zoek ging naar meer – en dat ook vond.
In het in 2013 gepubliceerde ‘Eindelijk bevrijd’ wordt zijn verhaal iets uitgebreider verteld, maar vooral ook de bijzondere vriendschap met Koenraad Tinel belicht. Ook hij stond als kind, maar aan ‘de andere kant’, en begreep evenmin wat er in de wereld gebeurde. Na zestig jaar ontmoeten zij elkaar, dankzij de grootsheid en vergevingsgezindheid van Simon.
Dit soort verhalen moet vandaag dringend onder de aandacht worden gebracht, als inspiratiebron voor vrede. In 2013 hadden zij beiden wellicht niet kunnen vermoeden vandaag nog getuige te zijn van de groeiende opkomst van extreemrechts, van fascisme wereldwijd en van de genocide van het zionistische regime in Israël ten aanzien van de Palestijnen. Dat moet voor hen een bijzonder pijnlijke en verontrustende evolutie zijn.
Michel Vandeweghe